Ga naar de inhoud

Trauma bij kinderen en jongeren

Wanneer is een nare ervaring echt een trauma?
Ingrijpende gebeurtenissen

Ingrijpende gebeurtenissen

Kinderen en jongeren maken tijdens het opgroeien allerlei moeilijke of ingrijpende situaties mee. Denk aan een scheiding, pesten, verlies van een dierbare of een ongeluk. Maar niet elke nare ervaring leidt automatisch tot een trauma. Dat onderscheid is belangrijk.

Een trauma ontstaat meestal wanneer een gebeurtenis zo heftig, bedreigend of overweldigend is dat een kind of jongere deze niet goed kan verwerken. Het gaat dus niet alleen om wat er gebeurt, maar vooral om hoe het kind de gebeurtenis ervaart en of er voldoende steun is om ermee om te gaan.

Hoe herken je trauma?

Signalen van trauma bij kinderen en jongeren kunnen heel verschillend zijn. Sommige kinderen worden angstig, slapen slecht of hebben nachtmerries. Anderen reageren juist boos, trekken zich terug of hebben moeite met concentreren. Soms lijken ze voortdurend alert of schrikken ze snel. Deze reacties kunnen weken of zelfs maanden aanhouden.

Aandacht voor trauma en hechting

In Nederland groeit de aandacht voor trauma en mentale gezondheid bij jongeren, bijvoorbeeld door toenemende zorgen over pesten, online grensoverschrijdend gedrag en geweldservaringen. Uit recente cijfers blijkt dat ingrijpende ervaringen onder jongeren vaker voorkomen dan veel mensen denken, maar gelukkig ontwikkelt lang niet ieder kind daardoor een trauma. Juist steun van ouders, school en omgeving speelt een belangrijke rol in herstel. Een goede gehechtheid is de belangrijkste voorwaarde.

Het herkennen van signalen is belangrijk, maar ook het besef dat veerkracht een grote rol speelt. Een moeilijke ervaring hoeft niet blijvend beschadigend te zijn. Wanneer klachten lang aanhouden of het dagelijks leven verstoren, kan professionele hulp helpen om een kind of jongere weer grip en veiligheid te laten ervaren.