Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie is een behandelmethode die helpt om inzicht te krijgen in de wisselwerking tussen gedachten, gevoelens en gedrag.

Gedachten en gedrag

Het uitgangspunt is dat de manier waarop we situaties interpreteren invloed heeft op hoe we ons voelen en hoe we reageren. Soms ontstaan er denkpatronen of gewoonten die klachten in stand houden, ook als ze ooit een begrijpelijke functie hebben gehad.

Tijdens cognitieve gedragstherapie onderzoek je samen met een behandelaar welke gedachten, overtuigingen en gedragingen een rol spelen bij jouw klachten. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar wat er gebeurt, maar ook naar hoe je daar betekenis aan geeft. Twee mensen kunnen dezelfde situatie meemaken, maar er heel verschillend op reageren door de gedachten die zij erover hebben.

Automatische gedachten

Een belangrijk onderdeel van CGT is het herkennen van automatische gedachten. Dit zijn gedachten die vaak zo snel opkomen dat je je er nauwelijks bewust van bent. Bijvoorbeeld: “Ik doe het nooit goed”, “Anderen vinden mij vast vreemd” of “Als ik een fout maak, gaat alles mis”. Zulke gedachten kunnen gevoelens van angst, somberheid, onzekerheid of stress versterken. In de therapie wordt gewerkt aan het ontwikkelen van meer helpende manieren van denken en handelen. Dit betekent niet dat negatieve gedachten simpelweg vervangen worden door positieve gedachten. Het doel is vooral om gedachten realistischer, evenwichtiger en minder belemmerend te maken. Daarnaast worden nieuwe vaardigheden geoefend die kunnen bijdragen aan meer zelfvertrouwen, veerkracht en grip op het dagelijks leven.

Gedragsverandering

Naast het onderzoeken van gedachten richt CGT zich op gedrag. Mensen ontwikkelen vaak manieren om met moeilijke gevoelens om te gaan. Soms helpen deze strategieën op de korte termijn, maar houden ze problemen juist in stand. Iemand die bang is voor afwijzing kan bijvoorbeeld sociale situaties gaan vermijden. Hoewel dit tijdelijk spanning vermindert, krijgt diegene minder kansen om positieve ervaringen op te doen, waardoor de angst blijft bestaan.

Aan de slag

CGT is doorgaans een actieve vorm van therapie. Gesprekken worden vaak gecombineerd met oefeningen die je tussen de sessies door kunt uitvoeren. Op die manier kun je wat je leert direct toepassen in situaties uit het dagelijks leven. De therapie richt zich meestal op concrete doelen en op veranderingen die merkbaar zijn in het dagelijks functioneren.

Emoties horen bij het leven. De therapie kan helpen om anders om te gaan met gedachten en gevoelens, zodat zij minder invloed hebben op keuzes en gedrag. Hierdoor ontstaat vaak meer ruimte om te doen wat belangrijk is en om op een flexibele manier met uitdagingen om te gaan.